بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ « 1 » ، بنا به روايت ابن مسعود و سدّى . و به روايت حسن ، مراد از خليفه ، فرزندان آدمند كه جانشين يكديگر مىشوند و مؤيّد اين سخن كلام خداوند است وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ خَلائِفَ الْأَرْضِ « 2 » . آلوسى در روح المعانى خليفه را مشخّص نمىكند و يك بار مىگويد : « مشهور آن است كه مراد آدم ( ع ) باشد . » و بار ديگر مىگويد : « گفته شده است آدم و نسل اويند . » در نهايت ، به رأى و اعتقاد خاصى روى مىآورد كه اعتقاد به آن لازم است : « و نزد خداوند مراد از خليفه ، آدم ( ع ) است و او جانشين خداوند و ابو الخلفاست . » پيداست كه وى نسل آدم را در خلافت با آدم ( ع ) شريك مىداند . اين عين آن چيزى است كه علّامه طباطبايى در الميزان گفته است و با عزم و حرارتى خاص از آن دفاع مىكند . مىگويد : خلافت مذكور ، خلافت خداوند است و نه خلافت نوعى از موجودات زمينى كه قبل از انسان در زمين بوده‌اند و منقرض گشته‌اند ؛ آن گاه خداوند اراده كرده است كه به واسطهء انسان جانشينى براى آنها قرار دهد . اين احتمال برخى از مفسران است ؛ چون پاسخى كه خداوند به آنها داده است ؛ يعنى تعليم اسماء به آدم ، با آن سازگارى ندارد . بنابراين ، خلافت منحصر در شخص آدم ( ع ) نيست ، بلكه فرزندان او هم در آن شريكند . و معناى تعليم اسماء ، به وديعت نهادن آن دانش در انسان است كه به تدريج و هميشگى از او ظاهر مىگردد و اگر به راه راست هدايت شود ، ممكن است آن را از قوه به فعل درآورد . آيات زير هم عام بودن خلافت را تأييد مىكنند : إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفاءَ مِنْ بَعْدِ قَوْمِ نُوحٍ « 3 » ؛ ثُمَّ جَعَلْناكُمْ خَلائِفَ فِي الْأَرْضِ « 4 » ؛ وَ يَجْعَلُكُمْ خُلَفاءَ الْأَرْضِ « 5 » . به اعتقاد ابن عربى ، خلافت براى انسان است كه همان آدم و فرزندانش مىباشند . اين قول در كتابها و رساله‌هايش كاملا پيداست ؛ از جمله سخن او در عقلة المستوفز چنين است :

--> ( 1 ) - ص ( 38 ) آيهء 26 : اى داوود ! ما تو را در زمين خليفهء [ خود ] برگماشته‌ايم ، پس در ميان مردم به حق داورى كن . ( 2 ) - انعام ( 6 ) آيهء 165 : و اوست كسى كه شما را در زمين جانشين [ يكديگر ] قرار داد . ( 3 ) - اعراف ( 7 ) آيهء 69 : زمانى را كه [ خداوند ] شما را پس از قوم نوح جانشينان آنان قرار داد . ( 4 ) - انعام ( 6 ) آيهء 165 : و اوست كسى كه شما را در زمين جانشين يكديگر قرار داد . ( 5 ) - نمل ( 27 ) آيهء 62 : و شما را جانشينان اين زمين قرار مىدهد .